Çumra 26 Haziran

Bu haftaki yazımda sizlere Allah Rasülü (s.a.v.) gözümün nuru  dediği, (Ahmed B.Hanbel III/128, 199, 285; Nesâî, İşretu'n-Nisâ, 1.) müslüman’ın dünyasında müstesna bir yere sahip olan, olmazsa olmazı olan, gözümüzün nuru gönlümüzün süruru namazdan bahsedeceğim.

Konumuzu Üç Başlıkta Ele Alacağım.

*Namazın tarihçesi, Farz namaz çeşitleri, fıkhi boyutu.

*Namaz kılmak müslüman bir birey için ne ifade eder.

*Namazın rekatlerindeki incelik ve rabbimizle olan iletişim biçimimiz.

“Namaz” kelimesi farsça bir kelimedir, arapçası ise “salat” ile ifade edilir.(D.İ.A. Namaz maddesi) Namaz, Kur’an-ı Kerimde çeşitli türevleri ile birlikte 99 defa geçmektedir. Bu kadar çok zikredilmesinin sebebi namazın bizler için ne denli önemli bir ibadet olduğunun göstergesidir. Bütün ilahi dinlerde Namaz ibadeti vardır. Zira tapınma, aşkın bir varlığa sığınma ihtiyacı ve  içgüdüsü, varoluşsal bir ihtiyaçtır, insanlığın ilk dönemlerinden itibaren vardır, bundan sonra da var olmaya devam edecektir. Beş vakit namaz hicretten bir buçuk yıl önce, miraç dönüşü farz kılınmıştır.

Farz Namaz Çeşitleri Şunlardır:

Beş vakit namaz, Cuma namazı, Cenaze namazı (beş vakit namaz ve cuma namazını her müslümanın bizzat yerine getirme zorunluluğu vardır). Cenaze namazı ise, bir kısım insanların eda etmesiyle diğer insanlardan sorumluluk kalkacak nitelikte bir namazdır.

Namazın Fıkhi Boyutu

Hadis-i şeriflerde ifade edildiğine göre namaz ibadeti islamın beş esasından birisidir.(Buhârî, Îmân 1, 2.) Bunlar; Keligitmektir. Dinen geçerli bir Mazeret olmadan beş vakit namaz ve cuma namazını kılmamak bme-i şehadet getirmek, farz namazları kılmak, ramazan orucunu tutmak, zekat vermek, hacca üyük günahtır. Ahirette kulun ilk hesaba çekileceği ameli namaz ibadetidir. Kelime-i şehadet; Allah’tan başka ilah olmadığına, peygamber efendimizin onun kulu ve resulü (elçisi) olduğunu, dilimizle, kalbimizle ve yaşantımızla ikrar etmek ve onaylamaktır.

Oruç, zekat ve hac ise mali ve bedeni yönden müsait olanlar için farz olan bir ibadettir. Bir insan dinen zenginlik seviyesinde değilse zekat ve hac ibadeti farz değildir. Sağlığı oruç tutmaya müsait değilse, ramazan orucu da farz değildir. Takdir edersiniz ki, geriye sadece namaz kaldı. Peki o da yoksa? geriye bir şey kalmıyor ki; derseniz ki _“efendim kelime-i şehadet var” ben de derim ki; kelime-i şehadeti söylemek kolay, zor olan, şahitlik ettiğimiz o değerlere uygun yaşamaktır. Yıllar evvel bir söyleşi de dinleyenlerime kelime-i şehadet nedir? Diye sormuştum. İşte, efendim bir tanesi dedi ki; Müslümanlığın giriş cümlesidir. Bir diğeri şöyle diyerek atıldı; Ölürken söylediğimiz söz... Gayet Tabiidir ki çocuğun verdiği cevap son derece masum, çünkü çocuk tarih dizilerinde müslüman asker figürünün ölürken, şehadet mertebesine ererken, kelime-i şehadet getirdiğini görmüş. Hayır efendim ölürken, söylediğimiz söz değil, bilakis yaşarken bütün hücrelerimizle ve zerrelerimizle hissedeceğimiz bir sözleşmedir, dediğinizi duyar gibiyim. Elbette son nefeste söylemek de önemlidir, fakat nefesimiz tükenmeden, onu söylemeye uygun bir hayat yaşama hedefimiz olmalıdır.

Peki Namaz Nedir,

Namaz dinin direğidir. Direksiz bina ayakta duramaz.

Namaz mü’minin miracıdır. Miraç ile teselli buluruz.

Namaz randevuya riayettir. Randevuyu kaçıran tedaviden mahrum olur.

Namaz sözünde durmaktır. Sözünde durmak güven verir, huzurlu hissettirir.

Namaz arınmaktır...Namaz disiplindir...

Namaz İbadeti Bizim İçin Ne İfade Eder?

Rabbimiz ayet-i kerimede “Namaz kötülüklerden alıkoyar” buyurur. (Ankebut, 29/45.)  Namaz kılmak insana hesap verme bilinci verir, az sonra rabbimin huzurunda divan duracağım, günah işlersem rabbime karşı mahcup olurum hissi verir. Dolayısıyla ters mantık yaparak şöyle de diyebiliriz; Namaz kötülüklerden alıkoyduğu gibi, kötülükler de namazdan alıkoyar. Bunu biraz açmak istiyorum. Namaz kılan insan, kötülük yapmaya yeltendiği zaman psikoloji ilminin tabiriyle iç sesi yapma! Az sonra huzura duracaksın alarmı verir. Namazdaki huzur, huşu ve ahenk de  derinleştiğimiz oranda kötülüklere mesafe koyarız. Diyebiliriz ki, namaz kötülüklere kalkandır. “Büyük günah işlenmedikçe beş vakit namaz ve iki cuma, aralarındaki günahlara kefarettir.” (M550 Müslim, Tahâret, 14) Namaz kıldıkça kötülüklere karşı korunaklı oluruz fakat, günah işledikçe de namaz kılacak derman bulamayız. Namaz, kulun rabbiyle olan hasbihalidir, “Bütün günahlarıma ve kusurlarıma rağmen huzuruna geldim, ya rabbi”! Yakarışının tezahürüdür, dışa vurumudur.

Namaz, kulun rabbiyle olan arz-u halidir; Dünya meşguliyetlerinden yoruldum ya rabbi! Huzur bulmaya, derdime dermana geldim ya Rabbi! İçtenliğidir. Namaz ile ruhumuzu arındırırız. Ruhumuzu arındıracak olan namaz ibadetinde devamlılık istiyorsak, dua etmeli, dua istemeliyiz, hayır hasenatta israrcı olmalıyız. Örneğin namaz kılan arkadaşlarımız olmalı, bizi oksijen çadırlarımız olan camilerimize çekebilecek yarenlerimiz olmalıdır. Zira oksijen kaybı hayati tehlike barındırır. Bulaşıcı hastalıklardan korunmak için pandemi sürecinde nasıl titiz davrandıysak aynı hassasiyetle kötülüklere karşı da namazımızı kalkan edinmeliyiz. Günahta masiyette ve kötülüklerde  israrcı olursak namaz kılma gücünü yitiririz.

Sahadan Bazen Şöyle Sorularla da Karşılaşabiliyoruz;

-“Hocam namaz neyse de”; şu kış gününde abdest almak olmasa...Eee ne kadar ekmek o kadar köfte, zorluk çekmişsen mükafatını da alacaksın.

Hocam, “Namaz kılarken olur olmaz her şey aklıma geliyor”, dolayısıyla benim namazım olmadı mı? Ne münasebet efendim; Hangimize namazda vesvese gelmiyor ki; İkram edenlerin en cömerti olan rabbimiz tealadan ümit kesilir mi? Bu zinhar şeytanın vesvesesidir. Seni yolundan döndürmek istiyor, manipülasyon yapıyor, kafa karıştırıyor, ümitsizliğe sevk ediyor, uyma şu kör şeytana...

Hocam namaz sürelerindeki harfleri çıkartamıyorum, bu yüzden artık namaz kılmıyorum. Bu da şeytanın tuzağıdır, çünkü senin benim bizim hepimizin namazda ne kazanacağımızı ezeli düşmanımız olan o şeytan çok iyi biliyor. Elbette en iyi okuduğumuz süreleri okumalıyız, hataları en aza indirmeliyiz. Sonuçta hiç birimiz kusursuz değiliz. Uyanık ol aziz kardeşim, psikolojideki iç ses dedikleri fısıltı, bu sözünü ettiğimiz şeytanın vesvesesidir.

Hocam, sosyal medyada o kadar namazla dalga geçen videolar var, o videoyu çekenlere bir şey olmuyor, çarpılmıyor mu?...El cevap! Bu kardeşlerimize dua edelim, zira işin ciddiyetini kavramış değiller, gelin sahip çıkalım, dışlamayalım, zira bu çocuklar, birilerimizin evladı, torunu kardeşi... bizden birileri yani.

O Halde Gel Mü’min Kardeşim! Tekbirden Selama Namazımız Bize Ne Anlatır Sorusuna Beraber Cevap Arayalım.

İftitah tekbiri alırken ALLAHÜ EKBER diyerek ellerimizi kaldırmakla, doğudan batıya maziden atiye, dünyadan ahirete, adeta çelik kubbemizi kurarız...Kurarız ki, kötülükler sızmasın, gönlümüz yol geçen hanı olmasın.

Kıyamda dimdik dururuz ki; Rabbimiz! emrine amadeyiz emret buradayız şeklinde, esas duruştan öte asil duruşumuzu ifade ederiz.

Rükuda eğilmekle, nefsimize had bildiririz. Eğ başını zalim nefsim, bitap düşme sebebim, hissiyatının tevazulu duruşudur.

Birinci secde, ben küçüldükçe sen yücelirsin rabbim! İkrarının yansımasıdır. İkinci secde şeytandan taraf olmadım şahit ol rabbim! o secde etmedi ben tarafımı seçiyorum tekrar secde ediyorum meydan okumasıdır. Rasül-ü ekrem Nebiyyi muhterem efendimiz şöyle buyurur; “Kulun rabbine en yakın olduğu an secdeye varmış olduğu andır; secdede duayı çokça yapın” (Müslim, “?alât”, 215; Nesâî, “Da?avât”, 118)

Selam her türlü ma’siyetime ve günahıma rağmen beni huzuruna kabul ettin rabbim yine geleceğimin taahhüdüdür.

Tesbihat ise Rabbim hatalarım olmuşsa bağışla diye tekrar tekrar için için zikirle meclisi bereketlendirmektir.

Sözlerin en güzelleriyle bitirelim; “ Ailene namazı emret ve kendin de ona devam et”. (Taha/20,132)

Sabır ve namazla Allah’tan yardım isteyin. Kuşkusuz bu namaz, Rabbine karşı derin saygı duyanların dışındaki kimselere çok ağır gelir. (Bakara 2/45.)

Rabbimiz bizi ve bizden gelecek nesilleri namazlarını dosdoğru kılanlardan eyle.

Ne mutlu namazını miraç edinebilen nasipli mü’minlere...

Rabbim namazımızı miracımız, miracımızı namaz eylesin.

Kandilimiz kutlu, haftalık bayramımız olan cumamız mübarek olsun.

Selam ve Dua ile...